Meimaand Filmmaand

Meimaand Filmmaand van Veronica….wie is er niet groot mee geworden?  Op diverse avonden zendt Veronica dan de beste films uit…de zogenaamde blockbusters.  Zelf ben ik een liefhebber van films en dus kijk ik even op de site van Veronica welke films er zoal deze maand voorbij komen. Er staan een hoop films tussen die ik reeds gezien heb, maar wat mij opvalt en wat natuurlijk in deze eerste week van mei te verwachten is , zijn de films Valkyrie en Inglorious Bastards die deze week te zien zijn. Twee films die gaan over de Tweede Wereldoorlog in de week dat wij hier in Nederland eerst morgen de gevallen slachtoffers zullen herdenken om vervolgens zaterdag onze vrijheid te vieren. Naast het feit dat ik liefhebber ben van films, fascineert de Tweede Wereldoorlog mij ook. Van de week heb ik al een avond zitten kijken naar documentaires over de  geschiedenis van de opkomst van Adolf Hitler in de jaren 20 en 30. Vanwaar deze interesse zullen jullie je misschien afvragen?

Zelf denk ik dat het komt door een reis die ik in 1990 maakte met een groep medeleerlingen van de HAVO destijds van het Stedelijke ScholenGemeenschap Nijmegen.  In dat jaar brachten we met een groep ik geloof een week door in Oost-Duitsland en Tjechoslowakije. Deze reis heeft enorme indruk gemaakt, met name het bezoek dat we brachten aan kamp “Buchenwald”.

Dit voormalig concentratiekamp in 1937 opgericht. Het is gelegen op de Ettersberg, een forse met bossen begroeide heuvel acht kilometer ten noorden van Weimar. Het kamp is geheel door gevangenen zelf gebouwd. Nadat het terrein bouwrijp was gemaakt, werden de toegangspoort, de wachttorens en de prikkeldraadomheining aangelegd, zo ook de barakken en de SS-kazernes. In de nabijgelegen steengroeve werden door hen onder extreem zware en vaak gruwelijke omstandigheden de daarbij benodigde stenen gehouwen.

Ik herinner mij dit bezoek nog als de dag van gisteren. Tijdens de busreis richting dit kamp heerste er in het begin nog een jolige sfeer, maar zodra we de bossen inreden.  Ongeveer twee kilometer buiten de bebouwde kom van de stad begint de door de gevangenen zelf verharde weg, die naar het kamp leidt; berucht onder de naam ‘Bloedstraat’. De weg is voor een deel nog in oorspronkelijke staat. Evenwijdig hieraan liep de in 1943 eveneens door gevangenen aangelegde spoorbaan. Iedereen in de bus werd erg stil, terwijl onze geschiedenisleraar vertelde over deze weg en de spoorlijn die er naast lag. De bus kwam tot stilstand vlakbij de toegangspoort van Buchenwald. We liepen naar een bijgebouw en daar kregen we een uitleg over de geschiedenis van dit kamp en keken daarbij op een enorme maquette van het kamp. Ik herinner me nog dat dit al teveel werd voor 1 scholier die in tranen uitbartstte. Na het verhaal mochten we het kamp betreden, door de poort (met daarop de tekst “Jedem das Seine”. En daar stond je dan…..opeen grote grijze kille vlakte (de appelplaats). In mijn herinnering was die erg groot en stond er alleen in de verte een gebouw en rechts van ons verder op het crematorium. Een beetje verdwaasd liepen we er rond, eerst naar het gebouw in de verte. Dat was ingericht als tentoonstelling van de barre omstandigheden waarin de Joden in verkeerden. Er stonden nog wat oude stapelbedden met daarbij de foto’s uit die tijd. Na dit gebouw gingen we richting crematorium…..wow dat was erg heftig. Ik herinner mij o.a. een meetlat om de lengte op te meten. Je kent het wel , zo’n meetlat die je ook wel eens bij de huisarts ziet….echter met dit verschil dat er aan de andere kant van de muur in die tijd een duitse soldaat stond om iedere jood die tegen die muur moest staan om zich te laten opmeten een nekschot kreeg. Vervolgens werden ze meteen verbrand in de ovens die in de ruimte ernaast waren gemaakt. Gruwelijk om te zien en een naar gevoel bekroop je gewoon. Al met al een bezoek dat erg veel indruk op mij heeft gemaakt…..haast onbegrijpelijk dat dit heeft plaatsgevonden ooit.

Morgen dus Dodenherdenking in Nederland…..ik ga voor het eerst hier in Duiven naar de kerkdienst ervoor gevolgd door een stille tocht naar het monument aan het einde van onze straat.....een moment om stil te staan, terug te denken en wellicht ook wel om een vraag te stellen:

“Lieve God, soms begrijp ik het niet meer….als ik terug denk aan de Tweede Wereldoorlog….waarom?...waarom greep U niet in?......waarom moesten er 50 miljoen Joden sterven?...Joden aan wie U Uw belofte deed?...wat was Uw plan met hen?.......”.

Ik hoop op een dag het antwoord te mogen krijgen van U…….het houdt mij bezig….al 22 jaar…

Maicel